Бандарҳои асосии ҳавопаймоии Тоҷикистон

Давлати кӯҳҳо ва кӯчманчиҳо, ки аз ҷониби халқҳои аслӣ чун «Сарзамини Ориёниҳо» номида мешавад, ва дар ин ҷо ҳазорҳо сол пеш Шоҳдории Бохтариҳо гулгулшукуфон буд – ин Тоҷикистони ҳозиразамон аст. Дарёҳои пурқувват, кӯлҳои беназир, конҳои маъданҳои фоиданок ва ҳудуди бузурге, ки онро тавассути ягон чиз бояд аз худ кард, давлати осиёимарказии кӯҳистонии хурдро тавсиф менамоянд.

Соли 2014 авиатсияи тоҷик 90-солагии таъсисёбии хешро ҷашн гирифта буд. Айни замон дар Тоҷикистон чор фурудгоҳи дорои статуси байналмилалӣ ва се бандари ҳавоии маҳаллӣ – Айни, Хоруғ ва Панҷакент фаъолият доранд.

Фурудгоҳи байналмилалии Душанбе (DYU) – иншооти калони нақлиётии пойтахт буда, дар канори шаҳр сохта шудааст. Аэровокзал дар Тоҷикистон соли 1964 бунёд шуда, муддати даҳсолаҳои минбаъда маротибаҳо таҷдид гардида буд, аллакай панҷ сол боз терминали дуошёна бо масоҳати 11 ҳазор метри мураббаъе, ки бо лоиҳаи ширкати фаронсавии Vinci сохта шудааст, мусофиронро қабул менамояд. Дар аэровокзал утоқи модару кӯдак, тарабхонаҳои таомҳои аврупоию тоҷикӣ, ҳуҷраи тиббӣ, камераи нигоҳдории бағоҷ, ибодатхона ва шӯъбаи раводидҳо кушода шудаанд.
Дар соли 20177 ҷараёни мусофирон зиёда аз як миллиону сесад ҳазор нафарро ташкил дод, ва муддати як соат тавассути дарвозаи ҳавоӣ панҷсад мусофироне, ки зинапояҳои телескопиро истифода мебаранд, мегузаранд.

Сенздаҳ ширкатҳои ҳавопаймоӣ рейсҳоро аз пойтахти Тоҷикистон ба давлатҳои ҳамсояи осиёимарказии Қазоқистон ва Ӯзбекистон иҷро мекунанд, парвозҳои мунтазамӣ ба шаҳрҳои Урумчӣ (Хитой), Қобул (Афғонистон), Деҳлӣ (Ҳиндустон), Истанбул (Туркия), Франкфурт-дар-Майн (Олмон), Дубай (Аморати Муттаҳидаи Араб). Ҳавопаймоҳо ба таври ҳаррӯза ба шаҳрҳои зерини Русия рейсҳоро иҷро мекунанд: Москва («Внуково», «Домодедово» ва «Жуковский»), Санкт-Петербург («Пулково»), Екатеринбург, Қазон, Самара, Краснодар, Сургут ва Челябинск. Дар мавсими тобистон парвозҳои мунтазамӣ ба Сочи ва Краснодар кушода мешаванд.
Ширкатҳои ҳавопаймоии ибтидоии бандари ҳавоӣ «Хатсайрҳои ҳавоии Тоҷикистон» ва мусофиркаши миллии Somon Air ба ҳисоб мераванд.

Фурудгоҳи байналмилалии Хуҷанд (LBD) тавассути қувваҳои «Аэрофлот», «Ютейр», S7, «Хатсайрҳои ҳавоии Урал» ва China Soutern асосан ба се самт хизматрасонӣ менамояд – Русия, Туркия ва Хитой ва, ҳамчунин, Душанбе; ин аз ҳама шимолтарин бандари ҳавоии Тоҷикистон аст. Муддати як сол тариқи Хуҷанд 500 ҳазор мусофироне, ки аз бист шаҳрҳо парвоз карда меоянд, мегузаранд. Хати парвозу фурудоӣ бо дарозии 3200 метр мумфарш карда шудааст ва қабули авиатсияи ҳардараҷаро қобилият дорад. Дар толори CIP-и бандар меҳмонон дар боғи боҳашамат истироҳат мекунанд.

Фурудгоҳи байналмилалии Кӯлоб (TJU) – дарвозаи ҷанубӣ-ғарбии ҳавоии кишвар ва ҷиҳати сарборӣ дар Тоҷикистон сеюм мебошад; дар баландии 680 метр аз сатҳи баҳр ҷойгираст. Меҳмононро ба Қӯлоб Somon Air аз фурудгоҳи «Внуково»-и Москва ва S7 бошад – аз «Домодедово» оварда мерасонад.

Фурудгоҳи байналмилалии Қурғонтеппа Бохтар (KUR) то ба соли 2017 алоқаи мунтазамиро бо Москва (ҳавопаймоҳо аз парки «Вимавиа») ва мавсимиро – бо Саратов (рейсҳоро ширкати ҳавопаймоии «Саравиа» иҷро мекард) таъмин мекард. Амалии хатсайрҳои мазкур муваққатан боздошт карда шуд. Фурудгоҳ, ки дар ҷанубӣ-ғарби Тоҷикистон мавқеъ гирифтааст, минтақаи дурдастро бо пойтахт Душанбе ва Хуҷанд пайваст мекунад.

Аз ҷиҳати аҳамиятдорӣ панҷӯм бандари ҳавоии Тоҷикистон Хорӯғ (SGA) дар минтақаи ҷанубӣ-шарқии кишвар, дар баландии 2080 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир шудааст. Ин яке аз ҳама баландтарин фурудгоҳҳои ҷаҳон ба ҳисоб меравад. Дар ҳудуди бандари ҳавопаймоӣ чархболҳо мавқеъ гирифтаанд, ки аз ҷиҳати парвозҳо ба шаҳрҳою деҳаҳои душворфатҳи доманаҳои Помир авлотар мебошанд. Аз фурудгоҳи Хорӯғ алоқаи чартерӣ бо Душанбе тавассути имкониятҳои ширкати ҳавопаймоии миллии «Хатсайрҳои ҳавоии Тоҷикистон» ба роҳ монда шудааст.

Панҷакент ва Айни – фурудгоҳҳои маҳаллие, ки ҷиддан дар давраи зимистонаи тармафароӣ, ки дар он вақт танҳо алоқаи ҳавоӣ дастрас мегардад, талаботдор мешаванд.