Авиатсияи тиҷоратӣ дар Тоҷикистон

Дар соли 2012 дар Тоҷикистон масъалаи бунёди сектори авиатсияи тиҷоратӣ нахустин маротиба ба вуҷуд омад. Ҳамон лаҳза таърихи парвозҳои ҳавопаймоии кишвар 88 солро дарбар мегирифт, вале аз сабаби мавҷуд набудани маблағгузорӣ баҳри ҷорӣ намудани инкишофи навгуниҳо шароит набуд. Палатаи поёнии порлумони ҷумҳурӣ ҷиҳати иҷозат додани моликияти шахсӣ нисбати фурудгоҳҳою ҳавопаймоҳо ба Кодекси ҳавоӣ тағӣиротҳоро даровард. Аз рӯи назария харидани фурудгоҳҳои кӯхансоле, ки аз давраи шӯравӣ боқӣ монда, айни замон истифода намешаванд, басанда имконпазир мебошад, аммо барои ин маблағгузории ҷиддӣ зарур аст. Фурудгоҳҳои маҳаллӣ дар Панҷакент, Исфара, Айни, Хистеварз дар маҳаллҳои муфиде ҷойгир шудаанд, ки дар он ҷо алоқаи ҳавоӣ бо сабаби қӯҳхо ва хатари тармаҳо зарур мебошад. Вале ҳамаи фурудгоҳҳо дар ҳолати ногувор қарор доранд ва таҷдиди пурраи аэровокзалҳо, хадамотҳои техникӣ ва мумфаршкунии хатҳои парвозу фурудоиро мӯҳтоҷ мебошанд.

То ба дар сатҳи давлатӣ ҳал гаштани масъалаҳои зикршуда, аз хизматрасониҳои брокери аврупоии Aviav TM (Cofrance SARL), ки барои парвозҳои шахсӣ ба иҷора пешниҳод кардани киштии ҳардараҷаро омодааст, истифода бурдан мумкин. Джети тиҷоратӣ дар даҳсолаи дуюми асри XXI аллакай ҳашамат нест ва, агар суханони классикро андаке тағӣир диҳем, чун воситаи босифати ҳаракат ба ҳисоб меравад. Дар аксарияти фурудгоҳҳо терминалҳои алоҳида барои мусофирони тиҷоратӣ кушода шудаанд, ки ин мавҷуд набудани навбатиҳо, шароити бароҳат ва сатҳи баланди хизматрасониро маъное дорад; минтаҳои VIP дар фурудгоҳҳои байналмилалии Тоҷикистон низ ташкил карда мешаванд.

Самтҳои асосии парвозҳо аз фурудгоҳҳои байналмилалии Тоҷикистон – ин шаҳрҳои калони Русия ва кишварҳои ҳамсояи Осиёи Марказӣ мебошанд. Кофранс САРЛ ҷиҳати иҷораи ҳавопаймоҳои шахсӣ ва чархболҳо барои интиқол додани саёҳону шахсони корчалон ба кишварҳои Аврупо, Соҳили баҳрисиёгии Кавказ, Крым хизматрасониҳои хешро пешкаш менамояд. Рейсҳои трансконтиненталӣ ба Африко, Амрикои Ҷанубӣ ва Австралия имконпазиранд – барои кормандони Cofrance SARL чизе имконнопазир нест.
Зимни парвоз таомро хизмати кейтерингӣ ташкил мекунад, тибқи хоҳишҳои мизоҷ шароитҳои муфид созмон дода мешаванд: мини-офис, қитъаи бозӣ барои кӯдакон, нишеман барои гузаронидани чорабиниҳои корпоративӣ ё мулоқот.

Барои барпо додани сектори авиатсияи тиҷоратӣ дар Тоҷикистон зарур аст ҳавопаймоҳои ва чархболҳои сабуку ҷиддан сабуки муосир харида шаванд, вале ин кори оянда аст. Авиаброкери Aviav TM (Cofrance SARL) аллакай имрӯз омода аст, ки орзуи шахси давлатмандро оиди парвозҳои озод ба ҳар гӯшаю канори ҷахон амалӣ намояд. Ҳавопаймоҳои машҳури тамғаҳои Cessna, Legacy 500 ва, ҳамчунин, Citation Mustang-и махсусу боҳашамат, ки бо курсиҳои мулоим ва мабразҳои бароҳат ҷиҳозонида шудаанд, доимо дар ихтиёри мизоҷони ширкат қарор доранд.

Ниёз доред, ки ба ноҳияи кӯҳистонии дурдасти Тоҷикистон парвоз кунед? Борҳоро интиқол додан зарур аст? Саёҳати муштоқонаро ба доманаи кӯҳҳои Помир ба маҳали табиати ибтидоӣ амалӣ карданиед? Дар ин сурат мутахассисони ширкат ба шумо кӯмак расонида, иҷораи чархболи муосиреро, ки аз баландиҳои кӯҳҳо ва дараҳои ҷуқур ба осонӣ мегузаранд, бо тезӣ ва бо сифат тартиб медиҳанд.

Парвоз тавассути киштии ҳавоии шахсӣ аз ҳар фурудгоҳи Тоҷикистон, ҳатто аз аэродроми хурд имконпазир аст, зеро, чӣ тавре маълум аст, авиатсияи сабук ба шароитҳои махсуси парвозу фурудоӣ ниёз надорад. Парвоз тавассути джети шахсӣ аз Русия ба Тоҷикистон бо мақсади шиносшавӣ бо табиати экзотикии он, баландиҳои барфии Помир ва таърихи қадимаи давлате воқеъ дар Шоҳроҳи Бузурги Абрешим чун саргузашти форам, истироҳате пур аз воқеъаҳои беназиру серамал дар ёд мемонад. Парвоз аз Москва ба Душанбе чор соат давом дода, арзиши 15 ҳазор евроро дорад, ин саёҳати аслии бароҳат бидуни ҳодисаҳои ногуворе, ки зимни истифодабарии ҳавопаймоҳои авиатсияи гражданӣ ба вуҷуд меоянд, хоҳад гашт. Давраи бештарин барои саёҳӣ – аз моҳи март то ба моҳи май, ки дар ин вақт дар кишвар баҳор ҳукмронӣ мекунад, ҳаво ҳоло тоза аст ва водиҳои кӯҳистон ба қолинҳои афсонавии базебии беназир монандӣ доранд. Киштиҳои шахсӣ омодаанд, ки ба Тоҷикистон аз ҳар шаҳри Русия ва берунмарзии наздик мусофиронро интиқол диҳанд.

То ба ҳоле, ки дар Тоҷикистон, мисли дигар кишварҳои Осиёи Марказӣ, авиатсияи тиҷоратӣ ва хизмати таксии ҳавоӣ ҳанӯз тавлид шуда истодаанд, Кофранс САРЛ чун брокери аврупоии таҷрибадоре, ки орзуро ба амал табдил доданро қобилият дорад, хизматрасониҳои хешро пешкаш менамояд.